Lengte, gewicht & inhoud omrekenen
Van millimeters naar kilometers, van grammen naar kilo's, van milliliters naar liters. Een simpele regel werkt voor alle maten -- als je weet welke kant je op gaat.
Hoe je deze les gebruikt
- Weinig tijd? Lees alleen de blauwe “Onthoud dit”-blokjes en maak de tussenvragen. Dan ben je er snel doorheen.
- Iets niet duidelijk? Klap de “Meer uitleg”-blokken open voor een rustige, uitgebreide uitleg.
- Gele blokken laten zien hoe je dit op de Eindtoets terugziet.
- Paarse blokken zijn extra verdieping, vooral handig als je richting havo of vwo werkt.
Hoe omrekenen werkt
Omrekenen is een maat in een andere eenheid opschrijven — terwijl de echte grootte hetzelfde blijft. 100 cm en 1 meter zijn precies even lang.
Bij omrekenen ga je altijd één van twee kanten op: naar een kleinere eenheid of naar een grotere eenheid. Dat ene gegeven bepaalt of je vermenigvuldigt of deelt. De hoeveelheid zelf verandert nooit — alleen de schrijfwijze.
Naar een kleinere eenheid → het getal wordt groter → vermenigvuldigen. Naar een grotere eenheid → het getal wordt kleiner → delen.
3 meter naar centimeter: centimeter is kleiner, dus het getal wordt groter → × 100 → 300 cm.
300 centimeter naar meter: meter is groter, dus het getal wordt kleiner → ÷ 100 → 3 m.
Het is nog steeds hetzelfde stuk touw — alleen de naam van de eenheid is anders.
Meer uitleg: de aanpak in drie stappen
Of je nu lengte, gewicht of inhoud omrekent, de aanpak is altijd dezelfde drie stappen:
Stap 1 — bepaal de richting: ga je naar kleiner of naar groter? Stap 2 — zoek de omrekenfactor: hoeveel van de kleine eenheid past er in de grote (bijvoorbeeld 1 meter = 100 cm, dus factor 100)? Stap 3 — reken uit en schrijf de nieuwe eenheid erbij. Zo wordt 3 meter: naar kleiner (×), factor 100, dus 3 × 100 = 300 cm.
Lengte omrekenen — de ketting
Alle lengtematen hangen aan één ketting. Elke schakel is een factor 10 — behalve de sprong naar kilometer.
De lengte-eenheden staan op een rij van klein naar groot. Tussen twee buren is de factor steeds 10. Alleen tussen meter en kilometer is het anders: daar is de factor 1.000, want er passen 1.000 meter in een kilometer.
← ÷10
← ÷10
← ÷10
← ÷1000
Tussen buren op de ketting (mm-cm-dm-m): factor 10. Tussen meter en kilometer: factor 1.000. Naar rechts (groter) = delen, naar links (kleiner) = vermenigvuldigen.
45 mm naar cm: één stap naar groter → ÷ 10 → 4,5 cm.
3,5 m naar dm: één stap naar kleiner → × 10 → 35 dm.
2.500 m naar km: de uitzondering → ÷ 1.000 → 2,5 km.
Meerdere stappen en vergelijken
Soms zet je meer dan één stap op de ketting. En soms moet je twee maten in verschillende eenheden vergelijken — dan reken je ze eerst gelijk.
Van mm naar m zijn het drie stappen (mm → cm → dm → m). Je kunt stap voor stap gaan, of in één keer met de totale factor. Mm naar m is in totaal ÷ 1.000 (drie keer ÷ 10).
Meerdere stappen = de factoren met elkaar vermenigvuldigen. Drie keer ÷ 10 is samen ÷ 1.000. Om twee maten te vergelijken: reken ze eerst om naar dezelfde eenheid, dan pas vergelijken.
Zet 1,8 m om naar cm: 1,8 × 100 = 180 cm.
Vergelijk: 180 cm tegen 175 cm. Dus 1,8 m is langer dan 175 cm.
Meer uitleg: een rijtje maten op volgorde zetten
Moet je een rijtje maten van klein naar groot zetten dat in verschillende eenheden staat, reken dan eerst álles om naar dezelfde eenheid. Neem: 2 km, 1.800 m, 210.000 cm.
Reken alles naar meter: 2 km = 2.000 m, 1.800 m blijft 1.800 m, en 210.000 cm = 2.100 m. Nu kun je vergelijken: 1.800 → 2.000 → 2.100. De volgorde is dus 1.800 m, dan 2 km, dan 210.000 cm. Zonder eerst gelijk te maken vergelijk je appels met peren.
Gewicht omrekenen
Gewicht werkt met precies dezelfde regel als lengte. Alleen de eenheden en een paar factoren zijn anders.
De belangrijkste gewichtseenheden zijn milligram (mg), gram (g), kilogram (kg) en ton. Net als bij lengte geldt: naar kleiner = vermenigvuldigen, naar groter = delen.
1 gram = 1.000 mg · 1 kg = 1.000 gram · 1 ton = 1.000 kg. De sprongen tussen deze hoofdeenheden zijn steeds een factor 1.000.
2,5 kg naar gram: naar kleiner → × 1.000 → 2.500 gram.
750 gram naar kg: naar groter → ÷ 1.000 → 0,75 kg.
Inhoud omrekenen
Ook inhoud volgt dezelfde regel. De hoofdeenheden zijn milliliter en liter.
Inhoud meet je in milliliter (ml) en liter (l). Tussendoor bestaan ook deciliter (dl) en centiliter (cl), maar de twee die je het meest nodig hebt zijn ml en l.
1 liter = 1.000 ml · 1 liter = 10 dl = 100 cl. En een handig verband: 1 liter water weegt 1 kg, en 1 ml water weegt 1 gram.
1,5 liter naar ml: naar kleiner → × 1.000 → 1.500 ml.
250 ml naar liter: naar groter → ÷ 1.000 → 0,25 liter.
Waarom werkt dezelfde regel voor lengte, gewicht én inhoud?
Lengte, gewicht en inhoud lijken heel verschillend, maar je rekent ze allemaal om met precies dezelfde regel: naar kleiner is vermenigvuldigen, naar groter is delen. Kun je uitleggen waarom dat geen toeval is?
Het komt doordat ons hele matenstelsel is opgebouwd in stappen van 10, 100 en 1.000 — het heet daarom het metrieke stelsel. De voorvoegsels betekenen overal hetzelfde: “milli” is altijd een duizendste, “centi” altijd een honderdste, “kilo” altijd duizend keer. Een millimeter is een duizendste meter, een milliliter een duizendste liter, een milligram een duizendste gram. Omdat de structuur overal gelijk is, werkt één regel voor alle grootheden. Dat is juist het slimme aan het metrieke stelsel: leer het één keer, en je kunt alles omrekenen.
Dit doorzien — dat de structuur achter alle maten dezelfde is — is verdiepingsstof.
Veelgemaakte fouten
Drie valkuilen die je makkelijk vermijdt als je ze kent.
Kun je dit nu?
Tik aan wat je beheerst. Twijfel je ergens? Scroll terug naar dat onderdeel.
Dit moet je onthouden
Klaar met lezen? Ga oefenen, dan blijft het pas echt hangen.
Naar de oefenvragen →Meer over Meten, Tijd & Vormen
- Inhoud en gewicht: verdieping
- Tijd en tijdrekenen
- Vlakke vormen en hoeken
- Ruimtelijke vormen en coördinaten
Alles over rekenen in groep 8 · Redactiesommen: zo pak je ze aan · Rekenen in de doorstroomtoets