Cito Leerling in beeld

Leerling in beeld is de doorstroomtoets van Cito. Hieronder staat precies hoe hij eruitziet — afgelezen uit het officiële voorbeeldboekje voor 2026, niet uit de tweede hand.

Drie taken, in deze volgorde

De toets bestaat uit drie taken, en je kind maakt ze na elkaar:

1. Rekenen — alleen het opgavenboekje.
2. Lezen — het opgavenboekje én een apart tekstboekje.
3. Taalverzorging — alleen het opgavenboekje.

Dat tekstboekje is een detail dat in de praktijk uitmaakt. De leesteksten staan niet bij de vragen, maar in een los boekje ernaast. Je kind moet dus heen en weer tussen twee boekjes, en dat is even wennen als je het nooit gedaan hebt.

Twee soorten vragen

In de toets staan open opgaven en meerkeuze-opgaven.

• Bij een open opgave schrijft je kind het antwoord op een streep of in een invulhokje.
• Bij een meerkeuzevraag kleurt het een bolletje helemaal in bij het juiste antwoord. Cito zegt er nadrukkelijk bij: andere manieren van inkleuren worden foutgerekend. Een kruisje of een half ingekleurd bolletje telt dus niet.

Antwoord veranderen mag: uitgummen en een ander bolletje inkleuren. De toets wordt met potlood gemaakt.

Twee dingen die kinderen punten kosten

Niets invullen wordt foutgerekend. Dat staat er letterlijk. Er is geen aftrek voor een fout antwoord, dus een gok is altijd beter dan een leeg vakje. Kinderen die geleerd hebben om “niet zomaar wat in te vullen” laten hier punten liggen.

Controleren aan het eind van elke taak. De toets vraagt daar zelf om. Niet aan het eind van de hele ochtend, maar per taak — dat scheelt, want dan zit je nog in hetzelfde soort denken.

Het handschriftblad vooraf

Voordat de eerste taak begint, schrijft je kind de cijfers 0 tot en met 9 na, en zes losse woorden: kaars, borden, zon, doos, taart, hert. Dat is geen opgave en telt niet mee. Het staat er zodat de nakijkers het handschrift van je kind kunnen lezen bij de open opgaven.

Goed om te weten, want een kind dat dit niet verwacht kan denken dat de toets al begonnen is.

Kladpapier mag

Uitrekenpapier is toegestaan, altijd. Dat klinkt klein, maar bij meerstapsvragen is tussentijds opschrijven het verschil tussen een rekenfout en een goed antwoord.

De echte opgaven staan bij Cito zelf

Wij zetten de opgaven van Cito hier niet over. Dat is hun werk, en het staat al ergens beter: bij de maker. Cito stelt de complete voorbeeldtoets 2026 gratis beschikbaar, zonder account en zonder dat je gegevens hoeft achter te laten. Op de voorbeeldtoetsen-pagina van Cito vind je:

• het opgavenboekje én het losse tekstboekje, allebei in kleur en in zwart-wit — dus ook het heen-en-weer tussen twee boekjes waar je hierboven over las;
• de dicteezinnen met de goede antwoorden, zodat je het dictee thuis kunt nadoen;
• een korte digitale voorbeeldtoets, ook in een versie met audio-ondersteuning.

Dat is de beste bron die er is voor de vorm van deze toets, en hij kost niets. Wie je op zijn eigen site “echte Cito-opgaven” belooft, laat je meestal betalen voor iets wat hiernaast gratis staat.

Wat wij hier niet over zeggen

We doen geen uitspraak over of deze toets makkelijker of moeilijker is dan die van een andere aanbieder. Dat is een veelgestelde vraag en er circuleren stellige antwoorden op, maar wie dat serieus wil beweren heeft vergelijkend onderzoek nodig dat wij niet hebben. Wat vaststaat: alle toegelaten doorstroomtoetsen meten dezelfde referentieniveaus, en het schooladvies weegt zwaarder dan de toets.

Waarom wij het dan zelf ook maken

Omdat een voorbeeldboekje één keer werkt. Je kind maakt het door, ziet de antwoorden, en daarna is de verrassing eruit. Wat daarna nog helpt is oefenen aan opgaven die het nog niet kent, in dezelfde vorm en op hetzelfde niveau.

Onze opgaven zijn dus niet van Cito en doen ook niet alsof. Ze zijn geschreven op wat Cito en de andere aanbieders sinds 2010 daadwerkelijk vragen: meerstaps waar dat hoort, met afleiders die een echte denkfout zijn in plaats van een willekeurig ander getal. Bij elk antwoord staat niet alleen of het goed is, maar ook welke fout er het vaakst gemaakt wordt.

Hieronder staan er zes, in de volgorde van de drie taken. Klik een antwoord aan; bij elk antwoord staat niet alleen of het goed is, maar ook welke fout er het vaakst gemaakt wordt. Let bij de leesvragen op iets wat je op de echte toets ook tegenkomt: er wordt niet naar een detail gevraagd, maar naar iets óver de tekst. Eén verschil met de echte toets: daar staat de leestekst in een apart boekje naast je.

Nog meer oefenen? Op onze oefenpagina staan tien andere opgaven, gratis en zonder account. Wil je weten waar je kind staat, dan geeft de gratis instaptoets een beeld per onderdeel.

Meer lezen

Wat is de doorstroomtoets? · Het schooladvies en de tijdlijn · De IEP Doorstroomtoets · Van eindtoets naar doorstroomtoets